Οι αποφάσεις σχετικά με τις συσκευασίες σε ολόκληρη την Ευρώπη εισέρχονται σε μια νέα φάση.

Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2025/40 για τις Συσκευασίες και τα Απόβλητα Συσκευασιών, ευρέως γνωστός ως PPWR, εισάγει ένα πιο εναρμονισμένο πλαίσιο για τον τρόπο με τον οποίο οι συσκευασίες πρέπει να σχεδιάζονται, να κατασκευάζονται, να χρησιμοποιούνται, να επισημαίνονται και να διαχειρίζονται στο τέλος της ωφέλιμης ζωής τους.

Ο κανονισμός εφαρμόζεται γενικά από τις 12 Αυγούστου 2026, ενώ αρκετές απαιτήσεις θα εισάγονται σταδιακά κατά τα επόμενα έτη. Στους στόχους του περιλαμβάνονται η μείωση των περιττών συσκευασιών, η βελτίωση της ανακυκλωσιμότητας, η αύξηση της αποδοτικότητας των πόρων και η υποστήριξη μιας πιο κυκλικής ευρωπαϊκής αγοράς συσκευασίας.

Για τους κατασκευαστές, τους εξαγωγείς, τους πωλητές λιανικής και άλλες επιχειρήσεις που διαθέτουν συσκευασμένα προϊόντα στην ευρωπαϊκή αγορά, ο PPWR καθιστά την επιλογή της συσκευασίας μια ολοένα και σημαντικότερη λειτουργική και εμπορική απόφαση.

Γιατί έχει σημασία ο PPWR για τους αγοραστές συσκευασίας;

Ο κανονισμός καλύπτει σχεδόν όλες τις συσκευασίες που διατίθενται στην αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ανεξάρτητα από το υλικό, την κατηγορία προϊόντος ή τον κλάδο στον οποίο ανήκουν.

Παρότι οι συγκεκριμένες υποχρεώσεις εξαρτώνται από τον ρόλο κάθε εταιρείας στην εφοδιαστική αλυσίδα, οι επιχειρήσεις θα χρειάζεται ολοένα και περισσότερο να αποδεικνύουν ότι οι συσκευασίες τους:

• έχουν σχεδιαστεί με γνώμονα την ανακύκλωση των υλικών;
• δεν χρησιμοποιούν περισσότερο υλικό ή όγκο από όσο είναι απαραίτητο;
• αποφεύγουν τον περιττό κενό χώρο;
• περιλαμβάνουν εξαρτήματα που δεν εμποδίζουν την αποτελεσματική ανακύκλωση;
• φέρουν την απαιτούμενη επισήμανση και τις πληροφορίες για τις ιδιότητες, το υλικό και τη διαλογή;
• συμμορφώνονται με τους σχετικούς περιορισμούς ουσιών· και
• υποστηρίζονται από αξιόπιστη τεχνική τεκμηρίωση.

Επομένως, ο PPWR μεταφέρει τη συζήτηση για τη συσκευασία πέρα από την εμφάνιση και το μοναδιαίο κόστος. Πρέπει πλέον να λαμβάνονται υπόψη η δομική απόδοση, η σύνθεση των υλικών, τα logistics, η πρόληψη αποβλήτων, η ανακυκλωσιμότητα και η τεκμηρίωση.

1. Η ανακυκλωσιμότητα ξεκινά από το στάδιο του σχεδιασμού

Ο PPWR απαιτεί οι συσκευασίες που διατίθενται στην αγορά της ΕΕ να είναι ανακυκλώσιμες. Πιο αναλυτικά ευρωπαϊκά κριτήρια σχεδιασμού για ανακύκλωση και βαθμίδες επίδοσης ανακυκλωσιμότητας θα εισάγονται σταδιακά, με τις βασικές απαιτήσεις σχεδιασμού για ανακύκλωση να αναμένονται από το 2030 ή μετά την έναρξη ισχύος της σχετικής κατ’ εξουσιοδότηση νομοθεσίας.

Για τις χάρτινες συσκευασίες και τις συσκευασίες από κυματοειδές χαρτόνι, αυτό σημαίνει ότι πρέπει να εξετάζονται και στοιχεία πέρα από το κύριο υλικό χαρτιού ή χαρτονιού.

Η ανακυκλωσιμότητα μιας ολοκληρωμένης λύσης συσκευασίας μπορεί επίσης να επηρεάζεται από:

• επιστρώσεις και επεξεργασίες φραγμού;
• συγκολλητικές ουσίες;
• μελάνια εκτύπωσης και βερνίκια;
• ετικέτες και ταινίες;
• πλαστικά παράθυρα ή λαβές;
• μεταλλικά ή πλαστικοποιημένα φινιρίσματα· και
• άλλα ενσωματωμένα ή ξεχωριστά εξαρτήματα.

Μια χάρτινη συσκευασία θα πρέπει, επομένως, να αξιολογείται ως ολοκληρωμένη δομή. Οι αποφάσεις σχετικά με την επιλογή υλικών, την κατασκευή, την εκτύπωση και το φινίρισμα θα πρέπει να υποστηρίζουν τις διαθέσιμες διαδικασίες συλλογής, διαλογής και ανακύκλωσης για το αντίστοιχο ρεύμα αποβλήτων.

2. Οι συσκευασίες θα πρέπει να χρησιμοποιούν τα υλικά πιο αποδοτικά

Από το 2030, οι συσκευασίες θα πρέπει γενικά να σχεδιάζονται έτσι ώστε το βάρος και ο όγκος τους να μειώνονται στο ελάχιστο που είναι αναγκαίο για την εκπλήρωση των απαιτούμενων λειτουργιών τους.

Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να γίνονται συμβιβασμοί ως προς την προστασία του προϊόντος.

Η συσκευασία πρέπει να εξακολουθεί να αντέχει στις απαιτήσεις χειρισμού, αποθήκευσης, στοίβαξης, μεταφοράς, υγρασίας και της ευρύτερης εφοδιαστικής αλυσίδας. Στόχος είναι να αφαιρείται το περιττό υλικό, διατηρώντας παράλληλα την αντοχή και την απόδοση που απαιτεί το προϊόν.

Για τις συσκευασίες από κυματοειδές χαρτόνι, αυτό μπορεί να περιλαμβάνει την επανεξέταση των εξής:

• διαστάσεις κιβωτίου;
• ποιότητα χαρτονιού και επιλογή κυμάτωσης;
• γραμματούρα εξωτερικών στρώσεων (liner) και κυματοειδούς χαρτιού (medium);
• κατασκευή μονού ή διπλού τοιχώματος;
• εσωτερικά χωρίσματα και ένθετα;
• απαιτήσεις στοίβαξης;
• διαμόρφωση παλέτας· και

• συνθήκες μεταφοράς και αποθήκευσης.

Το αποτέλεσμα θα πρέπει να είναι μια συσκευασία κατάλληλη για τον σκοπό της και όχι απλώς ελαφρύτερη ή μικρότερη.

3. Ο κενός χώρος γίνεται προτεραιότητα στον σχεδιασμό της συσκευασίας

Μια μελλοντική απαίτηση του PPWR, η οποία αναμένεται να εφαρμοστεί το συντομότερο το 2030, θα εισαγάγει μέγιστο ποσοστό κενού χώρου 50% για ομαδοποιημένες συσκευασίες, συσκευασίες μεταφοράς και συσκευασίες ηλεκτρονικού εμπορίου που γεμίζονται από οικονομικούς φορείς, με την επιφύλαξη του τελικού χρονοδιαγράμματος εφαρμογής και της μεθοδολογίας υπολογισμού.

Αυτό θα καταστήσει το σωστό προσδιορισμό των διαστάσεων της συσκευασίας ολοένα και σημαντικότερο για τις επιχειρήσεις που αποστέλλουν προϊόντα εντός Ευρώπης.

Οι υπερβολικά μεγάλες συσκευασίες μπορεί να οδηγήσουν σε:

• περιττή κατανάλωση υλικών;
• μεγαλύτερη εξάρτηση από υλικά πλήρωσης κενών;
• μη αποδοτική αξιοποίηση παλετών και αποθηκευτικών χώρων;
• αυξημένο όγκο μεταφοράς;
• μετακίνηση του προϊόντος μέσα στη συσκευασία· και
• αποφεύξιμα απόβλητα.

Η συσκευασία που σχεδιάζεται με βάση τις διαστάσεις, το βάρος, την τάση για θραύση και τις απαιτήσεις διανομής του προϊόντος μπορεί να βοηθήσει τις επιχειρήσεις να αξιοποιούν τον χώρο και τα υλικά πιο αποδοτικά.

4. Κάθε στοιχείο της συσκευασίας έχει σημασία

Ένα κιβώτιο από κυματοειδές χαρτόνι μπορεί να περιλαμβάνει διάφορα υλικά και στοιχεία πέρα από το χαρτί και το χαρτόνι.

Λειτουργικοί φραγμοί, μεμβράνες, επιστρώσεις, ετικέτες, συγκολλητικές ουσίες, ταινίες και μέσα κλεισίματος μπορεί να απαιτούνται για την προστασία του προϊόντος ή για την κάλυψη απαιτήσεων σχετικά με τρόφιμα, υγρασία, χειρισμό ή μεταφορά. Ωστόσο, τα στοιχεία αυτά μπορεί επίσης να επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο η συσκευασία διαλέγεται και ανακυκλώνεται.

Οι επιχειρήσεις θα πρέπει, επομένως, να γνωρίζουν:

• ποια υλικά περιλαμβάνονται στην πλήρη συσκευασία;
• εάν τα επιμέρους στοιχεία μπορούν να διαχωριστούν;
• πώς συμπεριφέρονται οι επιστρώσεις και οι συγκολλητικές ουσίες κατά την ανακύκλωση του χαρτιού;
• εάν τα πλαστικά στοιχεία είναι απαραίτητα;
• εάν μια εναλλακτική κατασκευή θα μπορούσε να επιτύχει την ίδια λειτουργία· και
• ποια τεχνικά στοιχεία είναι διαθέσιμα από τους προμηθευτές συσκευασιών και υλικών.

Η αποτελεσματικότερη λύση εξαρτάται από το προϊόν και τις απαιτήσεις απόδοσής του, γι’ αυτό και δεν μπορεί να εφαρμοστεί μία ενιαία προσέγγιση σε κάθε μορφή συσκευασίας.

5. Οι συσκευασίες που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή

Ο PPWR εισάγει από τις 12 Αυγούστου 2026 περιορισμούς στις υπερ- και πολυφθοροαλκυλικές ουσίες, γνωστές ως PFAS, στις συσκευασίες που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα.

Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για συσκευασίες που έχουν υποστεί επεξεργασίες ανθεκτικές σε λίπη, έλαια, νερό ή υγρασία. Οι επιχειρήσεις που προμηθεύονται συσκευασίες για επαφή με τρόφιμα θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι εξετάζεται η πλήρης προδιαγραφή των υλικών, συμπεριλαμβανομένων των επιστρώσεων, των μελανιών, των συγκολλητικών ουσιών και των επεξεργασμένων χαρτιών, και ότι αυτή υποστηρίζεται από κατάλληλες πληροφορίες προμηθευτών.

Η συμμόρφωση για επαφή με τρόφιμα θα πρέπει πάντοτε να αξιολογείται σε σχέση με το προβλεπόμενο προϊόν, τις συνθήκες χρήσης, τη διάρκεια αποθήκευσης, τη θερμοκρασία και τη σχετική ευρωπαϊκή νομοθεσία, συμπεριλαμβανομένης της απαίτησης για την έκδοση Δήλωσης Συμμόρφωσης (Declaration of Conformity – DoC), όπου προβλέπεται.

6. Οι απαιτήσεις επισήμανσης εξελίσσονται

Ο PPWR εισαγάγει εναρμονισμένες ευρωπαϊκές ετικέτες που θα παρέχουν πληροφορίες σχετικά με τη σύνθεση των υλικών της συσκευασίας και την κατάλληλη διαλογή.

Οι απαιτήσεις αυτές θα εισαχθούν σταδιακά από το 2028, μετά την έγκριση των σχετικών προδιαγραφών. Συνεπώς, τα τελικά εικονογράμματα, οι τεχνικές προδιαγραφές και οι απαιτήσεις ψηφιακής πληροφόρησης θα πρέπει να παρακολουθούνται καθώς υιοθετούνται.

Οι επιχειρήσεις που σχεδιάζουν νέα εικαστικά συσκευασίας θα πρέπει να εξετάζουν πώς μπορούν να ενσωματωθούν μελλοντικές κανονιστικές πληροφορίες χωρίς να διαταράσσονται βασικά στοιχεία της ταυτότητας του brand, οδηγίες χειρισμού, πληροφορίες προϊόντος ή νομικά κείμενα.

7. Οι τεχνικές πληροφορίες αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη αξία

Οι φορείς που διαθέτουν τη συσκευασία στην αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενδέχεται να χρειάζονται πιο δομημένες πληροφορίες από τους προμηθευτές, ώστε να υποστηρίζουν τις δικές τους αξιολογήσεις, αναφορές και κανονιστικές υποχρεώσεις.

Ανάλογα με τη μορφή της συσκευασίας, αυτές μπορεί να περιλαμβάνουν:

• σύνθεση υλικών;
• προδιαγραφές χαρτονιού;
• βάρος τελικής συσκευασίας;
• πληροφορίες για ανακυκλωμένες ίνες;
• επιστρώσεις, συγκολλητικές ουσίες και μελάνια;
• ποσοστά πλαστικών εξαρτημάτων;
• δηλώσεις συμμόρφωσης για επαφή με τρόφιμα;
• δηλώσεις συμμόρφωσης προμηθευτών;
• ιχνηλασιμότητα προϊόντος ή παρτίδας· και
• δοκιμές δομικής απόδοσης.

Οι αξιόπιστες τεχνικές πληροφορίες μπορούν να βοηθήσουν τις επιχειρήσεις να λαμβάνουν πιο τεκμηριωμένες αποφάσεις για τις συσκευασίες και να ανταποκρίνονται αποτελεσματικότερα στις απαιτήσεις πελατών, πωλητών λιανικής, εξαγωγών και κανονιστικών αρχών.

Διευκρίνιση σχετικά με τις απαιτήσεις για τις συσκευασίες μεταφοράς από κυματοειδές χαρτόνι.

Τα κιβώτια μεταφοράς από κυματοειδές χαρτόνι εξαιρούνται ρητά από συγκεκριμένους στόχους επαναχρησιμοποίησης που προβλέπονται στον PPWR για ορισμένες κατηγορίες συσκευασιών μεταφοράς.

Η εξαίρεση αυτή δεν συνεπάγεται ότι οι συσκευασίες μεταφοράς από κυματοειδές χαρτόνι εξαιρούνται από τον κανονισμό στο σύνολό του. Οι λοιπές απαιτήσεις του Κανονισμού που αφορούν την ανακυκλωσιμότητα, την ελαχιστοποίηση της συσκευασίας, τις ουσίες, την τεκμηρίωση, την επισήμανση όπου εφαρμόζεται και τη διευρυμένη ευθύνη του παραγωγού ενδέχεται να εξακολουθούν να εφαρμόζονται.

Για πολλές εφοδιαστικές αλυσίδες, οι ανακυκλώσιμες συσκευασίες μεταφοράς μίας χρήσης από κυματοειδές χαρτόνι θα συνεχίσουν, επομένως, να διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο.

Προετοιμαζόμαστε μαζί για τον PPWR

Για την UNIPAKHELLAS, η προσαρμογή στις εξελισσόμενες ευρωπαϊκές απαιτήσεις για τις συσκευασίες και το περιβάλλον αποτελεί συνεχή ευθύνη και προτεραιότητα?

Τα τελευταία χρόνια, η εταιρεία παρακολουθεί τις σχετικές εξελίξεις στην ΕΕ και αξιολογεί τον τρόπο που αυτές επηρεάζουν, τα υλικά συσκευασίας, τον σχεδιασμό, την παραγωγή, την τεκμηρίωση και τις απαιτήσεις των πελατών. Καθώς οι απαιτήσεις, τα μέτρα εφαρμογής και τα τεχνικά κριτήρια του PPWR εισάγονται σταδιακά, η UNIPAKHELLAS θα συνεχίσει να εξετάζει τις επιπτώσεις τους και να προσαρμόζει ανάλογα τις λειτουργίες, τις προδιαγραφές προϊόντων και τις τεχνικές διαδικασίες της, με σκοπό την πλήρη συμμόρφωσή της.

Η προετοιμασία αυτή ενισχύει επίσης την υποστήριξη που μπορεί να παρέχει η UNIPAKHELLAS στους πελάτες της. Βοηθώντας τις επιχειρήσεις να κατανοήσουν πώς οι εξελισσόμενες απαιτήσεις μπορεί να επηρεάσουν τις συσκευασίες τους, η UNIPAKHELLAS μπορεί να τις υποστηρίξει στον εντοπισμό των σχετικών παραμέτρων και στη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων με βάση τα προϊόντα, τις αγορές, τις εφοδιαστικές αλυσίδες και τις ανάγκες απόδοσής τους.

Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει:

• βελτιστοποίηση των διαστάσεων της συσκευασίας;
• εντοπισμό ευκαιριών για τη μείωση περιττών υλικών;
• επιλογή κατάλληλων ποιοτήτων χαρτονιού και κατασκευών;
• μείωση του μη χρησιμοποιούμενου εσωτερικού χώρου;
• βελτίωση της αποδοτικότητας παλετοποίησης, αποθήκευσης και μεταφοράς;
• αξιολόγηση των επιμέρους στοιχείων και των φινιρισμάτων της συσκευασίας;
• υποστήριξη της ανάπτυξης εναλλακτικών λύσεων με βάση το χαρτί;
• παροχή σχετικών προδιαγραφών συσκευασίας και τεχνικών πληροφοριών· και
• εξισορρόπηση της αποδοτικότητας των υλικών με την προστασία και την παρουσίαση του προϊόντος.

Μέσω της βελτιστοποίησης των συσκευασιών, της τεχνικής συνεργασίας και λύσεων από κυματοειδές χαρτόνι με βάση το ανακυκλωμένο χαρτί, σχεδιασμένων με γνώμονα την ανακύκλωση, η UNIPAKHELLAS θα συνεχίσει να υποστηρίζει τους πελάτες που προετοιμάζονται για μια πιο κυκλική ευρωπαϊκή αγορά συσκευασίας και για τους ευρύτερους στόχους της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας.

Ο στόχος δεν είναι απλώς η χρήση λιγότερης συσκευασίας. Είναι η λήψη πιο τεκμηριωμένων αποφάσεων για τη συσκευασία, οι οποίες εξισορροπούν την ετοιμότητα ως προς τη συμμόρφωση, τη λειτουργική απόδοση, την προστασία του προϊόντος, την αποδοτικότητα των υλικών και την περιβαλλοντική υπευθυνότητα.

Επικοινωνήστε με την ομάδα της UNIPAKHELLAS για να κατανοήσετε πώς οι εξελισσόμενες απαιτήσεις του PPWR μπορεί να επηρεάσουν τις συσκευασίες σας και να εξετάσετε λύσεις από κυματοειδές χαρτόνι που υποστηρίζουν τις προσπάθειές σας για συμμόρφωση, τη λειτουργική σας απόδοση και τους στόχους βιωσιμότητάς σας.

Έχετε κάποια ερώτηση σχετικά με τον PPWR; Στείλτε email στην Elena Polychroni στη διεύθυνση elena.polychroni@unipakhellas.gr

Το παρόν άρθρο παρέχει γενικές πληροφορίες και δεν συνιστά νομική ή κανονιστική συμβουλή. Οι επιχειρήσεις θα πρέπει να αξιολογούν τις συγκεκριμένες υποχρεώσεις τους βάσει του Κανονισμού (ΕΕ) 2025/40 με τη συνδρομή εξειδικευμένων νομικών και τεχνικών συμβούλων Regulation (EU) 2025/40